SAMOOBSŁUGA PO UDARZE

Opublikowano: 16 listopada 2015

Samodzielny pacjent to taki, który jest w stanie poradzić sobie z podstawowymi czynnościami mimo deficytów, które u niego występują. Nie należy wyręczać chorego w poszczególnych czynnościach, ponieważ spowoduje to zmniejszenie udziału chorego w aktywizowaniu, kształtuje postawę bierną. Proste ćwiczenia pozwolą opanować wykonywanie czynności codziennych.

Przygotowanie chorego do samoobsługi

„Samoobsługa jest procesem fizycznym polegającym na umiejętności radzenia sobie z czynnościami dnia codziennego, ma też wymiar psychologiczny, bowiem deficyt sprawności fizycznej wpływa niekorzystnie na samopoczucie i jakość życia”

Samodzielny pacjent to taki, który jest w stanie poradzić sobie z podstawowymi czynnościami mimo deficytów, które u niego występują. Uruchomienie pacjenta po udarze staje się bazą do wdrażania u niego samoobsługi. Samodzielność w działaniach oznacza radzenie sobie bez pomocy osób drugich lub przy niewielkiej asekuracji z ich strony, może to być realizowane przy pomocy różnych udogodnień bądź sprzętu medycznego. Nie należy wyręczać chorego w poszczególnych czynnościach, ponieważ spowoduje to zmniejszenie udziału chorego w aktywizowaniu, kształtuje postawę bierną. Proste ćwiczenia pozwolą opanować wykonywanie czynności codziennych, początkowo wykonywanie prostych samoobsługowych czynności może okazać się niemożliwe lub potrwa długo, wymaga podejmowania wielu prób, jeśli pacjent będzie wytrwały, będzie miał wsparcie opiekunów to rezultatem prób ćwiczeń będzie Jego niezależność i samodzielność.  

Mycie ręką sprawną porażonej strony

Pacjent siedzi na krześle, opierając niedowładną kończynę o umywalkę, myje się. Opiekun stoi za chorym i czuwa nad utrzymaniem równowagi pacjenta.

Zakładanie górnej części garderoby

Pacjent siedzi, lekko pochylony do przodu, garderobę kładzie na zdrowym udzie, niedowładna rękę ułoży między kolanami, zdrową ręką wkłada garderobę powyżej łokcia niewładnej ręki, sprawną rękę wkłada w drugi rękaw, wciąga podkoszulek przez głowę

Zakładanie dolnej części garderoby

Powinno poprzedzić znalezienia wygodnej pozycji siedzącej z podparciem, nogę niedowładną należy założyć na drugie kolano i wciągnąć na nią nogawkę spodni, następnie trzeba włożyć drugą nogawkę na zdrową kończynę, potem chory musi wstać, podeprzeć się biodrami np. o stół i wciągnąć spodnie.

Rozbieranie polega na zastosowaniu tej samej techniki tylko czynności wykonywane są w odwrotnej kolejności, najpierw kończyny zdrowe, następnie porażone.

Rozbieranie górnej części garderoby

Pacjent siada na krześle, niedowładną rękę układa między kolanami, sprawną ręką chwyta za koszulę i ściąga ją przez głowę, rozbiera sprawną rękę, następnie zdejmuje ubranie z ręki niedowładnej.

Zakładanie skarpetek, butów

Przy wkładaniu skarpetek pacjent rozwiera skarpetkę kciukiem, palcem wskazującym i środkowym zdrowej ręki i wciąga kolejno na obie stopy. Buty natomiast wkłada się w „powietrzu” nakładając na przednią część stopy, następnie stopę stawia się na podłodze i wsuwa piętę do buta naciskając dłonią kolano porażone, można użyć łyżki do butów.

Doradzić należy chorym, aby zrezygnowali z kupna odzieży na guziki, unikali noszenia sukienek, tunik, gdyż korzystanie z tego rodzaju odzieży sprawia trudności w samodzielnym ubieraniu i rozbieraniu. Zalecana jest odzież dwuczęściowa, z naturalnych surowców, zapinana na zamki, rzepy, napy. Obuwie wsuwane lub zapinane na rzepy najlepiej z wysoka piętą, stabilizującą staw skokowy.

Spożywanie posiłku

Pacjent siedzi lekko pochylony przy stole, ręka niedowładna wysunięta do przodu. Podczas posiłków układa chorą dłoń i łokieć na stole lub blacie przymocowanym do wózka, opiekun wspomaga pacjenta, a nie wykonuje czynności za niego.

Pomoc w posługiwaniu się kubkiem

Przygotowanie kanapki

Korzystanie ze stolika przyłóżkowego typu „przyjaciel” umożliwia choremu sprawną konsumpcję posiłku. Sztućce przeznaczone dla chorych po udarach powinny mieć szeroką, wygodną rękojeść, która ułatwi utrzymanie ich w dłoni. Przy niedowładach można chorego wyposażyć w uchwyt na sztućce zapięty wokół dłoni, który pozwala na manewrowanie łyżką lub widelcem bez upuszczania. Przy posiłkach wskazane jest stosowanie nakładek na talerze, które chronią przed zsuwaniem się jedzenia z talerza i ułatwiają nabieranie na łyżkę, widelec. Podawanie choremu picia w kubkach z ustnikiem zabezpiecza przed zanieczyszczeniem oraz pozwala na samodzielne i swobodne korzystanie z nich.

Opracował: mgr Paweł Szczerbowski